Çin ve Afrika ülkeleri, diplomatik ilişkilerinin 70. yılını kutlarken, “Kuşak ve Yol” projeleri ve rekor ticaret hacmiyle stratejik iş birliğini güçlendiriyor.
Çin ve Afrika arasındaki diplomatik ilişkilerin 70. yıl dönümü, iki tarafın ortak modernleşme vizyonunu ön plana çıkaran önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi arasında gerçekleşen karşılıklı mesajlar, bu iş birliğinin tarihsel bağımsızlık mücadelelerinden günümüzün dinamik ekonomik ortaklığına uzanan evrimini vurguluyor.
1950’li yıllarda başlayan ve 1971’de Çin’in Birleşmiş Milletler’deki temsil hakkının iadesiyle daha da güçlenen karşılıklı güven, günümüzde Çin-Afrika İş Birliği Forumu (FOCAC) çatısı altında kurumsallaşmış durumda. 2024 yılındaki zirveyle ilişkiler “ortak geleceğe sahip bir topluluk” seviyesine taşınırken, Çin diplomatik ilişki kurduğu tüm Afrika ülkelerine yönelik sıfır gümrük vergisi uygulamasını hayata geçirdi.
Ekonomik İş Birliği ve Ticaret Hacminde Rekorlar
Siyasi güvenin sağladığı zemin, ekonomik verilerle de destekleniyor. Çin, üst üste 17 yıldır Afrika’nın en büyük ticaret ortağı olma konumunu sürdürüyor. Çin Gümrük Genel İdaresi verilerine göre, 2025 yılında ikili ticaret hacmi yüzde 17,7 artışla 348 milyar dolara ulaşırken, 2026 yılının ilk çeyreğinde de yükselişini devam ettirerek yaklaşık 92,2 milyar dolarlık bir seviyeye ulaştı.
“Çin ile Afrika arasındaki dayanışma, gelişmekte olan ülkeleri uluslararası kuralların pasif katılımcılarından, aktif şekillendiricilerine dönüştürmeye yardımcı oluyor.” — Humphrey Moshi, Tanzanyalı Ekonomist
Modernleşme ve İnsan Kaynağına Yatırımın Önemi
İlişkilerin ekonomik boyutunda altyapı projeleri önemli bir yer tutuyor. “Kuşak ve Yol Girişimi” kapsamında inşa edilen Tazara Demir Yolu ve Mombasa-Nairobi Standart Hat Demiryolu gibi projeler, kıtanın bağlantısallığını artırarak lojistik zorlukların aşılmasına katkı sağlıyor. Çin ayrıca, imalat ve yeşil enerji sektörlerinde teknoloji transferini teşvik ederek Afrika’nın modernleşme sürecine destek oluyor.
Eğitim alanındaki iş birliği de hız kesmeden devam ediyor. Haziran 2025 itibarıyla kıtada kurulan 17 “Luban Atölyesi” ve 114 yükseköğretim kurumunu kapsayan üniversite iş birliği programları, on binlerce Afrikalı uzmanın mesleki yetkinliklerini geliştirmesine olanak tanıyor. Uzmanlar, bu yaklaşımın Afrika’nın dışa bağımlılığını azaltarak kendi kendine yeten bir ekonomik yapı oluşturma hedefine doğrudan katkı sağladığını belirtiyor.