15. Beş Yıllık Plan’da İstihdam, Sağlık ve Sosyal Güvenlik Odak Noktası
Çin, 2026-2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Planı ile “halk merkezli” kalkınma modelini daha da derinleştirmeyi hedefliyor. Plan kapsamında istihdam, sağlık ve sosyal güvenlik alanlarına özel önem verileceği belirtildi.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, yaşlı bakımı ve hizmet sektöründeki çalışanların yaşam koşullarının iyileştirilmesine yönelik incelemeleri sırasında, kamu hizmetlerinin halkın doğrudan ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesi gerektiğini vurguladı. Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) yönetim felsefesinin temelinde “halkın refahı” ilkesinin yer aldığı ifade ediliyor.
Çin yönetimi tarafından yapılan açıklamalara göre, 2012 yılından bu yana yaklaşık 100 milyon kişi yoksulluktan kurtarıldı. Ülke, eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik alanlarında dünyanın en kapsamlı sistemlerinden birini kurduğunu bildiriyor. Mevcut verilere göre, temel sağlık sigortası kapsama oranı yüzde 95’in üzerinde bulunurken, ortalama yaşam süresi 79 yılın üzerine çıktı.
15. Beş Yıllık Plan’da Yaşam Kalitesi Vurgusu
Çin’in 2026-2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Planı, ekonomik büyüme yerine “yüksek kaliteli kalkınma” hedefine odaklanıyor. Planın önemli bir bölümünü, istihdam, gelir adaleti, yaşlı ve çocuk bakımı gibi vatandaşların günlük yaşamını doğrudan etkileyen konular oluşturuyor.
Dijital ekonominin gelişmesiyle ortaya çıkan kuryeler, araç çağırma hizmeti sürücüleri ve e-ticaret çalışanları gibi yeni istihdam biçimlerine yönelik düzenlemeler de planın ana gündem maddeleri arasında yer alıyor. Hükümetin, bu çalışanların sosyal güvenlik sistemine entegrasyonunu ve haklarının korunmasını teşvik etmesi bekleniyor.
“Yüksek kaliteli kalkınma, insanların yaşam kalitesini iyileştirmeye ve kalkınma sonuçlarının daha geniş ve daha adil biçimde herkesin yararına sunulmasına odaklanıyor. Hedef, ekonomik büyüme ile yaşam koşullarının iyileşmesini eş zamanlı ilerleterek olumlu bir döngü oluşturmaktır.” — Zhang Linshan, Makroekonomik Araştırmalar Akademisi Araştırmacısı
Uzmanlar, bu stratejinin Çin’in kalkınma anlayışında niceliksel büyümeden niteliksel refaha doğru bir geçişi temsil ettiğini belirtiyor. Hükümetin, kamu hizmetlerini daha ulaşılabilir hale getirerek vatandaşların gelecek beklentilerini güvence altına almayı amaçladığı değerlendirmesi yapılıyor.