İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, parlamentoda konut düzenlemelerine ilişkin iki kritik oylamanın kaybedilmesi ve derinleşen kriz ortamının ardından parlamentoyu feshederek 29 Kasım Pazar günü için erken genel seçim kararı aldı. Hükümetin zayıflayan meclis çoğunluğu ile sokaklara taşan toplumsal tepkiler, ülkeyi 72 saat içinde sandığa götüren süreci başlattı.
Meclisteki Oylama Yenilgisi Siyasi Dengeyi Sarstı
İspanya Temsilciler Kongresi, 2 Ekim Cuma günü hükümetin hazırladığı iki ayrı konut kararnamesini oylamak üzere olağanüstü toplandı. Oylama öncesinde kürsüden milletvekillerine seslenen Sanchez’in çağrısı çoğunluğu sağlamaya yetmedi. İlk düzenleme 178’e karşı 172 oyla, ikinci düzenleme ise 184’e karşı 166 oyla reddedildi.
Hükümete yönelik bir güvensizlik oylaması yapılmasa da muhalefetteki Halk Partisi (PP) ve Vox ile birlikte hükümetin dışarıdan desteğine dayandığı Katalan ayrılıkçı Junts partisi de ret oyu verdi. Toplam 350 sandalyeli mecliste yalnızca 147 milletvekiline sahip olan PSOE ve Sumar ortaklığı, 2023’ten bu yana bütçe çıkaramadığı gibi yasa yapma kabiliyetini de kaybettiğini gösterdi.
Sokaklara Taşan Konut Krizi ve Protestolar
Ülkede AP verilerine göre son 10 yılda kiraların neredeyse ikiye katlanması barınma sorununu tırmandırdı. Madrid’de 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın evinden tahliye edilmesi kamuoyunda geniş tepki çekerek krizin simgesi haline geldi. Hazırlanan kararnameler; kırılgan kiracıların tahliyesinin 2030’a kadar durdurulmasını, sözleşme sürelerinin uzatılmasını, kira artış sınırlarını ve gayrimenkul spekülasyonunun engellenmesini içeriyordu.
Parlamentodaki oylama yenilgisinin ardından sokak hareketliliği büyüdü. Reuters’ın aktardığı verilere göre 3 Ekim Cumartesi günü 50’ye yakın kentte protestolar düzenlenirken Madrid’deki gösteriye yaklaşık 70 bin kişi katılım sağladı.
Erken Seçim Kararına Giden Süreç
Meclisteki kaybın ardından parti kurmayları ve ittifak ortaklarıyla görüşmeler yürüten Sanchez, 4 Ekim Pazar gecesi erken seçim tercihini kesinleştirdi. Karar öncesindeki süreçte hükümet kanadından farklı açıklamalar yapıldı.
La Moncloa ise başlangıçta tüm seçeneklerin masada olduğunu belirtti.
Siyasi krizin arka planında yalnızca konut düzenlemeleri yer almadı. PSOE çevresindeki yolsuzluk soruşturmaları, Sanchez’in yakın çalışma ekibine yönelik adli süreçler ve Ceuta’da yaşanan göç hareketliliği iktidar üzerindeki baskıyı artırdı. Sanchez ve adı geçen yetkililer bu suçlamaları reddetti.
Sanchez Kararını Resmen Duyurdu
Gelişmelerin ardından 5 Ekim Pazartesi sabahı kameraların karşısına geçen Pedro Sanchez, seçim takvimini kamuoyuyla paylaştı.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, 29 Kasım’da erken seçim yapılacağını açıkladı.
İspanya Kralı VI. Felipe’yi bilgilendirdiğini belirten Sanchez, olağanüstü Bakanlar Kurulu toplantısının ardından parlamentonun iki kanadının feshedilmesi sürecinin başlayacağını açıkladı.
Açıklamasında, içinde bulunulan yasama döneminin kolay olmadığını belirten Sanchez, parçalı parlamentoya da doğrudan gönderme yaptı.
Sanchez, kararını seçmenin yeniden söz sahibi olması gerektiği gerekçesiyle açıkladı