ABD’den gelen makroekonomik verilerin Amerikan Merkez Bankasının faiz artışlarını öteleyebileceği yönündeki beklentileri artırmasına rağmen dünya borsalarında dalgalı bir tablo hakimiyetini koruyor. Kritik istihdam göstergeleri öncesinde tahvil faizlerindeki hareketlilik sürerken, yatırımcılar merkez bankalarının gelecek dönem adımlarına ve yoğun veri ajandasına odaklandı.
Dünya genelinde piyasaların rotasını belirleyen ABD makroekonomik göstergelerinde büyüme performansı öne çıktı. Ülke ekonomisi ikinci çeyrekte yıllıklandırılmış olarak yüzde 2,2 genişleyerek yüzde 1,5 düzeyindeki öncü tahminleri geride bıraktı. Fed’in yakından izlediği gıda ve enerji hariç çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ağustosta aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 3 yükseliş kaydetti. Piyasa çevreleri ilgili endeksin aylık yüzde 0,3, yıllık ise yüzde 3,3 artacağını öngörüyordu.
Harcama tarafında ağustos ayı kişisel tüketim verisi yüzde 0,9 ile beklentileri aşarken, kişisel gelirlerdeki artış yüzde 0,2 ile tahminlerin gerisinde kaldı. İstihdam piyasasında ise özel sektör çalışan sayısı eylül döneminde 90 bin kişilik artış yakalayarak öngörüleri geride bıraktı.
Analistler, ABD’den gelen son verilerin piyasalarda Fed’in politikasında “yumuşak iniş” yapabileceğine dair senaryoyu tekrar güçlendirdiğini belirtti.
ABD’de enflasyon tarafında aşağı yönlü bir hareket olduğunu, diğer taraftan ülke ekonomisinin hala dirençli olduğunu ifade eden analistler, Fed’in yakın zamanda faiz artırmak zorunda kalmayabileceğini söyledi.
Analistler, yarın ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin Fed’in politikalarına ilişkin beklentileri şekillendirecek en önemli veri olduğunu kaydetti.
Para piyasalarında Fed’in ekim ayı toplantısında faiz artırma ihtimali yüzde 70 seviyesinden yüzde 38 bandına indi. Buna karşın, eylülde tırmanan dizel maliyetlerinin henüz verilere yansımamış olması ve güçlü büyüme rakamları borçlanma maliyetlerinin uzun süre yüksek kalacağı tahminlerini canlı tutuyor. Yaşanan bu seyirle ABD 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 5,31 ile 2007’den bu yana en yüksek seviyesini test ettikten sonra yüzde 5,28’e, 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,65 ile 2002 zirvesini gördükten sonra yüzde 5,62’ye çekildi. Dolar endeksi 101,7 seviyesine çıkarak 24 Haziran sonrasının en yüksek rakamına ulaşırken, ons altın yüzde 0,7 primle 4 bin 184 dolardan, aralık vadeli Brent petrolün varili ise yüzde 1,4 kayıpla 96,6 dolardan işlem gördü.
Siyasilerden ve Fed Kanadından Açıklamalar
ABD Başkanı Donald Trump, eski Fed başkanı Jerome Powell’ın Fed binaları yenileme projesindeki maliyet aşımı nedeniyle Yönetim Kurulu üyeliğinden istifa etmeye zorlanması gerektiğini bildirdi.
Beyaz Saray’da enerji yatırımlarına ilişkin duyuru yapan Trump, Güney Kore’nin ABD’deki büyük enerji projelerine 200 milyar dolara kadar yatırım yapmayı planladığını bildirdi.
Trump, dizel ihracatının yasaklanması seçeneğini değerlendirdiğini ancak bunun benzin fiyatları üzerinde olumsuz etkisinin olabileceğini belirtti.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook, enflasyonun beş yılı aşkın bir süredir hedefin üzerinde seyrettiğini belirterek, “İş gücü piyasasındaki gücü korurken enflasyonu hedeflediğimiz seviyeye geri döndürme konusundaki kararlılığımı sürdürüyorum.” dedi.
Öte yandan Fed, finansal kuruluşlara uyguladığı stres testlerinin kamuya hesap verebilirliğini güçlendirmek ve sermaye koşullarındaki dalgalanmaları sınırlandırmak üzere hazırladığı düzenlemeleri resmileştirdi.
Yurt Dışı Borsalarda Son Durum
Wall Street cephesinde tahvil piyasasındaki satış dalgası endekslerde ayrışmaya yol açtı. Dow Jones endeksi yüzde 0,86 ve S&P 500 endeksi yüzde 0,25 gerilerken, Nasdaq endeksi yüzde 0,24 artış gösterdi. Güçlü bilanço açıklayan Micron Technology hisseleri seans sonrası yüzde 0,6 yükselirken, 30 yıl vadeli mortgage faizleri yüzde 7,3 ile Kasım 2023’ten sonraki en tepe noktasına tırmandı.
Avrupa piyasalarında enerji fiyatlarının yarattığı enflasyon baskısı satıcılı bir tabloya yol açtı. Almanya’da yıllık enflasyon eylülde yüzde 3,3’e çıkarak Aralık 2023 sonrası zirvesini gördü. İngiltere ekonomisi ikinci çeyrekte çeyreklik yüzde 0,5 ve yıllık yüzde 1,4 büyürken, İngiltere Merkez Bankasının faiz artırma olasılığı yüzde 85 seviyesine çıktı. Kapanışta FTSE 100 yüzde 0,29, DAX 40 yüzde 0,79, CAC 40 yüzde 0,89 ve FTSE MIB yüzde 0,84 değer kaybetti.
Asya tarafında ise yarı iletken sektörüne yönelik talep yükselişi destekledi. Nikkei 225 endeksi yüzde 2,9, Kospi endeksi yüzde 1,2 prim yaptı. Japonya’da imalat PMI 54,1 düzeyinde ölçülürken, Güney Kore’nin ihracatı çip sevkiyatlarının desteğiyle eylülde yıllık bazda yüzde 83,5 arttı. Çin ve Hong Kong borsalarında ise resmi tatil nedeniyle işlem yapılmadı.
Borsa İstanbul ve İç Piyasa Dinamikleri
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi önceki işlem gününü yüzde 2,79 oranında düşüşle 11.947,18 puandan tamamladı. VİOP BIST 30 ekim vadeli sözleşmesi akşam seansında normal kapanışa oranla yüzde 0,66 geriledi. Döviz piyasasında dolar/TL kuru dünkü 49,0113 kapanışının ardından yeni güne yüzde 0,1 primle 49,0360 seviyesinden başladı.
Sermaye Piyasası Kurulu, tasfiye aşamasındaki Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy Yönetimi AŞ fonlarında hak sahiplerine mahsuben ara ödeme yapılması yönünde onay verdi.
Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, imalat sanayi PMI, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi PMI başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.800 ve 11.700 puanın destek, 12.100 ve 12.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda gün boyunca izlenecek önemli gelişmeler ve saatleri şu şekilde sıralanıyor:
10.00 Türkiye, eylül ayı imalat sanayi PMI
10.55 Almanya, eylül ayı imalat sanayi PMI
11.00 Avro Bölgesi, eylül ayı imalat sanayi PMI
11.00 İngiltere’de BoE Başkanı Bailey’in konuşması
11.30 İngiltere, eylül ayı imalat sanayi PMI
12.00 Avro Bölgesi, ağustos ayı işsizlik oranı
14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları
15.30 ABD, haftalık süregelen işsizlik başvuruları
16.30 Avro Bölgesi’nde ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması
16.45 ABD, eylül ayı imalat sanayi PMI
17.00 ABD, eylül ayı ISM imalat sanayi PMI