İLKE Vakfı Sosyal Veri Projesi’nin raporu, Türkiye’deki günlük tütün mamulü kullanım oranının yüzde 28,3 olduğunu ortaya koydu. Bu oran, OECD ülkeleri ortalamasının iki katına denk geliyor ve Türkiye’yi bu alanda listenin zirvesine yerleştiriyor[1].
Rapor, 9 Şubat Sigarayı Bırakma Günü kapsamında Türkiye Sağlık Araştırması ile Dünya Sağlık Örgütü verilerine dayanılarak hazırlandı. Veriler, Türkiye’nin tütünle mücadeledeki durumunu gösteriyor.
Satışlar Rekor Kırdı
Türkiye’deki tütün kullanım yaygınlığı, iç satış hacmine yansıyor. 2023 yılında sigara satışı 137,4 milyar adede ulaştı ve bu rakam tüm zamanların en yükseği oldu. Sigara kullanan bireylerin günlük ortalama tüketimi kişi başı 17,8 adet olarak hesaplandı.
Fiyatlar Tüketimi Etkiliyor
Tüketimdeki artışın nedenleri arasında tütün mamullerinin fiyat politikası yer alıyor. Bir paket sigaranın Türkiye’deki ortalama satış fiyatı 2,18 dolar. Bu seviye, Türkiye’yi dünya genelinde sigaranın en ucuz olduğu 93. ülke konumuna getiriyor.
Demografik Dağılım
25-34 yaş grubundaki erkeklerin yüzde 50’sinden fazlası her gün tütün kullanıyor. Kadınlarda günlük kullanım oranı 2010 yılında yüzde 12 iken, 2022’de yüzde 16’ya yükseldi. 15-24 yaş grubunda genç erkeklerin yüzde 29’u ve genç kadınların yüzde 9’u aktif tütün kullanıcısı.
Raporda, tütün kullanımına başlama nedenleri arasında her iki cinsiyet için de “arkadaş etkisi” ilk sırada yer aldı. Kadınlarda ise ailevi sorunlar ve duygusal faktörlerin, erkeklere kıyasla daha belirleyici bir etken olduğu gözlemlendi.
Bu ifade raporda yer alıyor.
Sağlık Etkileri
Türkiye’de tütünle ilişkili trakea, akciğer ve bronş kanserlerinin görülme sıklığı dünya ortalamasının üzerinde. Erkeklerde en yaygın kanser türü akciğer kanseri. Ölüm nedenleri arasında her 7 ölümden biri solunum sistemi hastalıklarıyla bağlantılı.
