Isparta merkeze bağlı Yenice Mahallesi’nde, koruma altındaki 800 yıllık ağaçların da yer aldığı bahçelerde 45 gün sürecek geleneksel kestane hasadı başladı. Ağaçların altına dökülen ürünleri toplayan mahalle sakinleri ve üreticiler, 30 dönümlük alanda 30 tonluk rekolte beklerken, kestanelerin kilogramı boyutuna göre 75 ile 250 lira arasında alıcı buluyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı güvencesindeki asırlık ağaçlar, ekim ayının gelmesiyle birlikte bölge sakinleri ve ziyaretçiler için ortak bir üretim ve buluşma sahasına dönüştü. Bahçelerde yakılan ateşlerde kestaneler pişirilirken, aileler ve arkadaş grupları hasatla birlikte açık havada vakit geçiriyor. Yetiştiricilerden 70 yaşındaki Müzeyyen Akkaya, 1990 yılında babasından miras kalan bahçeye her yıl düzenli gelerek hem ailece zaman geçirdiklerini hem de gelir sağladıklarını belirtti.
Mahalle sakinlerinin ortak hasat mesaisi
Hasat sürecinin yerel dayanışmayı güçlendirdiğini ifade eden Emine Dolmaz, bahçedeki atmosferi şu sözlerle aktardı:
“Kestanenin insanları birbirine birleştirici özelliği var. Akrabayı, eşi dostu, komşuyu bir araya getiriyor. Bu yeşilliğin, ağaçların içinde vakit geçirmek çok güzel. Duygusal olarak insanı hep geçmişe götürüyor.”
Sabah erken saatlerde başlayan mesaiye daha sonra dahil olduklarını belirten Nuri Dolmaz ise günün akışını anlattı:
“Gün ışımaya başladığında geceden dökülen kestaneler toplanıyor. Biz biraz geç, saat 09.30-10.00 gibi geldik. Eşimizle dostumuzla burada yiyip içiyor, sohbet ediyoruz. Günümüzü değerlendirip akşam evimize dönüyoruz”
Ailesiyle ilk kez katılım sağladığını belirten Ali Yalçın da geleneğin aktarılması gerektiğini vurgulayarak şunları söyledi:
“Asırlardır devam eden bu kestane geleneğini yaşatmak için bugün buradayız. Sabah erken saatlerde geldik. Çocuklarımla birlikte kestanelerimizi topladık, çayımızı içip kahvaltımızı burada yaptık. Herkese buraya gelmelerini tavsiye ederiz”
Yere dökülen ürünler 45 gün boyunca toplanıyor
Bölgedeki hasadın fiziki koşullar nedeniyle kendine özgü yöntemlerle yapıldığını aktaran Yenice Mahallesi Muhtarı ve kestane üreticisi İsmail Akkaya, dalları silkelemenin imkansız olduğunu bildirdi. Akkaya, çalışma sürecine dair şu bilgileri paylaştı:
“Bu topraklarda yüzyıllardır atalarımız hasat yapıyor. Biz de Allah’ın izniyle bu hasadı devam ettirmek istiyoruz. Ağaçlarımız asırlık ve çok yüksek. Aralarında tescillenen 800 yıllık ağaçlarımız var. Bu nedenle ağaçlara çıkıp silkme imkanımız yok. Biz yaklaşık 45 gün boyunca kestane ağaçlarının altında bekleyerek hasat yapıyoruz”
Kestanelerin kalitesinin ağaç kökleriyle doğrudan bağlantılı olduğunu söyleyen Akkaya, ürün kalitesiyle ilgili şu değerlendirmede bulundu:
“Ağaçlarımızın kökleri çok derinde olduğu için kestanelerimiz de oldukça güzel. Diğer illerden farklı bir ürünümüz var”
30 tonluk rekolte ve tezgahlardaki fiyat dağılımı
Geçen yılki yetersiz yağışlar sebebiyle ürünlerde çatlakların oluştuğunu, bu yılki yağmurların ise kestaneleri daha diri kıldığını belirten Akkaya, 30 dönümlük üretim alanında 30 ton rekolte beklediklerini kaydetti. Toplanan kestanelerin bir kısmı ikram edilirken, kalan bölümü bahçelerin bakım masraflarını karşılamak üzere satışa ayrılıyor.
İsmail Akkaya’nın aktardığı piyasa verilerine göre ürünler ebatlarına göre gruplandırılıyor. Buna göre küçük boy kestaneler 75 ila 100 lira, orta boylar 100 ila 150 lira, büyük boy kestaneler ise 200 ila 250 lira arasında değişen fiyatlarla satışa sunuluyor.