ABD’nin Nashville kentindeki ikinci el dükkanından 121 liraya (2,48 dolar) satın alınan rulo halindeki kağıdın, ABD Bağımsızlık Bildirgesi’nin 1823 yılına ait nadir bir kopyası olduğu anlaşıldı. Yıllarca bir garajda asılı kalan tarihi parşömen, düzenlenen açık artırmada 477 bin 650 dolara (yaklaşık 24 milyon lira) alıcı bularak sahibine servet kazandırdı.
Müzik sektöründe teknisyenlik yapan Michael Sparks, Mart 2006’da Nashville bölgesinde yer alan Music City Thrift Store isimli mağazada alışveriş yaparken dikkat çekici bir rulo ile karşılaştı. Yanındaki tuzluk ve şamdanla beraber toplam 2,48 dolar ödeyerek dokümanı edinen Sparks, materyalin kökenini aydınlatmak üzere aylarca süren kapsamlı araştırmalar gerçekleştirdi.
Uzman incelemeleri, eserin gravür ustası William J. Stone imzasını taşıyan ve literatürde “Stone baskısı” şeklinde adlandırılan resmi Bağımsızlık Bildirgesi nüshalarından biri olduğunu kesinleştirdi.
Tarihi Belgeden Yalnızca 200 Adet Üretilmişti
Dönemin Dışişleri Bakanı John Quincy Adams, 1776’da kaleme alınan orijinal bildirgenin zamanla yıpranması nedeniyle William J. Stone’u görevlendirerek metnin bakır levha kalıbını hazırlattı. Bu çalışmanın ardından ABD Kongresi, 1823 senesinde devlet yetkilileri ve imzacılar için dana derisinden üretilen parşömen üzerine 200 adet resmi kopya basılmasını onayladı.
Sparks tarafından yapılan keşfe kadar araştırmacılar bu özel seriden sadece 35 kopyanın izini sürebilmişti. Nashville’de ortaya çıkarılan parşömen, varlığı tespit edilen 36’ncı kopya olarak kayıtlara geçerken, uzmanlar eserin yüksek mürekkep kalitesi ve korunma durumunun piyasa değerini artırdığını bildirdi.
Garaj Temizliği Tarihi Keşfe Kapı Araladı
Tarihi eserin ikinci el tezgahına düşüşü, bölge sakini Stan Caffy’nin garajında yaptığı düzenlemeyle başladı. Bir bahçe satışından 10 dolara temin ettiği dokümanı 10 sene boyunca garaj duvarında tutan Caffy, eşinin temizlik talebi üzerine belgeyi mağazaya bağışladı ve materyal sadece iki gün sonra Sparks tarafından satın alındı.
Kuzey Karolina’nın Burlington kentinde Raynors’ Historical Collectible Auctions tarafından organize edilen müzayede, 125 bin dolarlık başlangıç fiyatıyla açıldı. Telefon bağlantısıyla teklif veren ve adı açıklanmayan bir katılımcı, belgeyi 477 bin 650 dolara alarak ikinci el piyasasının en dikkat çekici satışlarından birine imza attı.
